صفحه اصلی | درباره ما | تماس با ما | پیوندها| تبلیغات | یکشنبه، 28 مرداد 1397 - 23:18
  تازه ترین اخبار:
 آخرین مطالب
  اتهامات مشایی چیست؟
  تایید رسمی عمدی بودن آتش هورالعظیم
  احتمال محکومیت متهم اصلی ثامن‌الحجج به ۲۰ سال حبس/ وکلای متهمان: حکم ابلاغ نشده است
  واکنش تندگویان به رواج کودک‌همسری: فروش کودک به بهانه اخد وام ازدواج درست نیست
  فرهاد رهبر برکنار شد
  رییس جدید دانشگاه آزاد کیست؟/ سوابق محمدمهدی طهرانچی
  علی‌اکبر جوانفکر بازداشت شد
  رییس سازمان نظام پزشکی: نصب کارتخوان در مطب‌ها اجباری نیست
  معروف ترین تماشاگر زن ایرانی مقیم خارج که از دست سانسور تلویزیون در رفت!
  بیرانوند به واسطه‌ها: فقط برایم از لیگ برتر انگلیس پیشنهاد بیاورید!
  واکنش وزیراقتصاد با وصول استیضاح/ توضیح می‌دهم چرا مبارزه با رانت و فساد به نتیجه نرسید
  دبیر کل موتلفه:‌ شایعه بازگشت سایه جنگ، کاسبی یک جریان سیاسی است
  درخواست کامران برای انجام تحقیق و تفحص از مجلس
  روحانی 6 شهریور با رهبری دیدار می‌کند
  استیضاح یک وزیر دیگر دولت روحانی تقدیم هیات رئیسه مجلس شد
  خبر اقدام قضایی علیه اعتماد ملی کذب است
  کولایی: نگذاریم مردم از ما رویگردان شوند/ شرایط حساس و پیچیده است
  انتقاد سخنگوی فراکسیون امید از موافقت‌نامه دریای خزر
  دلار ۱۰۰۰ تومان؛ زنده‌باد آزادی!/ عکس
  تیتر کیهان درباره مصدق و متلک به دولت روحانی/ عکس
  پلاکاردهای تجمع قم این پیام را دارد که فوت آیت‌الله هاشمی پشت پرده دارد
  استیضاح وزیر اقتصاد اعلام وصول شد/ کرباسیان حداکثر ۱۰ روز برای حضور در مجلس زمان دارد
  شکایت «محسنی‌بندپی» از یکی از استیضاح‌کنندگان «ربیعی»
  حواشی دیدار غیرمنتظره با دبیر شورای‌عالی امنیت ملی/ همه باید برگردیم!
  شأن اسلام نیست که به داخلی ها و خارجی ها فحش بدهیم/ واکنش امام علی(ع) به فحاشی برخی به معاویه
  سوال نماینده تهران از وزیر اطلاعات درباره اعطای حق شهروندی به مقامات ایران در برجام
  تصویری از راز و نیاز پلنگ مازندران در جاکارتا
  خداداد:شعورش نمی‌رسد گل به استرالیا را یک ملت زد!
  حرف‌های جنجالی قاضی‌پور، این بار درباره فوتبال
  ادامه آخرین مطالب
- اندازه متن: + -  کد خبر: 78009صفحه نخست » آخرین اخبارچهارشنبه، 26 اردیبهشت 1397 - 16:51
مهران‌ مدیری زن‌ستیز است؟/ نگاهی به تصویر زنان در برنامه «دورهمی»
جامعه > خانواده - دکتر اعظم راودراد، کارشناس حوزه زنان در نشست "بازنمایی جنسیت در برنامه‌های سیمای ملی با تاکید بر برنامه دورهمی" گفت: مهران مدیری از موقعیت مردانه مسلط در جامعه دفاع می‌کند و این در برنامه دورهمی نیز دیده می‌شد.
  
نشان آنلاین:

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، نشست تخصصی حلقه مطالعاتی مسائل اجتماعی زنان انجمن جامعه شناسی ایران، با عنوان "بازنمایی جنسیت در برنامه‌های سیمای ملی با تاکید بر برنامه دورهمی" با حضور دکتر مهدی منتظرقائم عضو هیات علمی دانشگاه تهران، دکتر اعظم راودراد عضو هیات علمی دانشگاه تهران و شیما شعاعی، کارشناس علوم ارتباطات و عضو حلقه مطالعاتی مسائل اجتماعی زنان برگزار شد. 


رسانه سعی در تقویت نابرابری دارد

در این نشست، شیما شعاعی؛ عضو حلقه مطالعات زنان انجمن جامعه شناسی با اشاره به اینکه بازنمایی‌ها، یک ساخت رسانه‌ای و زبانی واقعیت هستند و ریشه در گفتمان و ایدئولوژی حاکم دارند، گفت: از آنجایی که سیمای جمهوری اسلامی یک رسانه ملی و سراسری است، بازنمایی‌های آن شناخت و باور عمومی درباره واقعیت را شکل می دهد و تجربه ما از بررسی برنامه‌های مختلف تلویزیون نشان می‌دهد بازنمایی‌های جنسیت زده و تبعیض‌آمیزی در این رسانه تولید و بازتولید شده است. پس می‌توان نتیجه گرفت سیمای ملی ما طی 40سال گذشته برخلاف آنچه در قانون اساسی مبنی بر برابری زنان و مردان و همه احاد جامعه آمده است، عمل کرده البته در این راستا باید در نظر داشت این بازنمایی بر مبنای گفتمان موجود که همان مردسالاری است، شکل گرفته است. 

این عضو حلقه مطالعات زنان در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره رویکرد استوارت هال درباره بازنمایی‌های رسانه‌ای گفت: از آنجایی که بازنمایی‌ها با مناسبات قدرت درآمیخته‌اند؛ تولید و اشاعه معانی مرجح در جامعه که همان مردسالاری یا به عبارتی فرادستی مردان و فرودستی زنان است را تقویت می‌کنند. به بیان دیگر رسانه از طریق برنامه‌های پربیننده‌ای چون دورهمی سعی در تقویت نابرابری دارد. 

وی در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به اینکه کلیشه‌ها نقش مستمری در بازتولید کلیشه‌های جنسیتی دارند؛ افزود: به طور مثال می توان به موضوع «حق طلاق»، که در واقع وکالت در طلاق است نه اعطای حق، اشاره کرد که از سوی مهران مدیری؛ مجری این برنامه با مفاهیم جنسیت زده‌ای مانند مردان مطیع زنان به مثابه امری طنزآلود مطرح می‌شود، که البته طرح این موضوع بجا بوده اما نه با کلامی غیرتخصصی. این ضعف به دلیل فقدان کارشناس‌ها و متخصصین حوزه جنسیت در نظارت بر محتواست که در اکثر نقاط جهان به دلیل اهمیت توسعه جنسیتی، این نظارت در حوزه فرهنگی وجود دارد. اما در سیمای ملی ما و برنامه‌های پرمخاطب مثل دورهمی دیده نمی‌شود.

او ادامه داد: به عنوان مثال در جایی دیگر در واکنش به زنانی که برای حضور در ورزشگاه دست به تغییر چهره یا به عبارتی مقاومت زده‌اند، دست به تمسخر می زند و آن را بی مورد می دانند. از موارد دیگری که می توان به آن اشاره کرد طرح موضوع «صیغه» به عنوان یک امرپذیرفته اجتماعی و در راستای حمایت از زنان است. 

شعاعی در پایان اظهار کرد: دورهمی همچون اغلب برنامه‌های سیمای ملی سعی دارد گفتمان غالب یا مردسالاری که با مناسبات قدرت گره خورده را بازتولید کند و از این طریق به شکل آگاهانه یا غیرآگاهانه تبعیض علیه زنان را طبیعی و پذیرفته شده جلوه دهد.

موقعیت مسلط مردانه حمایت می شود

سخنران دوم این جلسه دکتر اعظم راودراد، اینگونه سخنان خود را آغاز کرد که: "اگر قرار باشد به برنامه دورهمی بپردازیم، پس نیاز بود که داده‌هایی را در آورده و لااقل چند قسمت را تحلیل کنیم، اما این چیزی که در حال حاضر می‌گویم بر اساس بازتاب‌ها و تحلیل‌های کلی خواهد بود با توجه به قسمت‌هایی که خودم دیدم."

وی افزود: مهران مدیری بعنوان یک هنرمند، شخصی خلاق است و بحث ما اینجا بحث ارزشیابی توان هنری او نیست بلکه هدف ما پرداختن به مسائل اجتماعی لابلای این آثار باید باشد. معمولا رسانه‌ها کمتر پیش می‌آید که باورهای موجود را به چالش بکشند و این چندان عجیب نیست. پس باید ابتدا درباره تحلیل جنسیتی در برنامه‌های صدا و سیما سخن گفت. البته در اینباره مفصلا کار تحقیقاتی شده اما در جمع‌بندی می‌توان گفت تضاد بین زن سنتی و زن مدرن در سیمای ملی مشهود است. فضایی که تصویر زن سنتی در آن غلبه دارد با ویژگی‌های کلیشه ای فرهنگی و سنتی یک مادر، همسر و دارای نقش‌های خانوادگی سنتی و نه اجتماعی. کمتر ما شاهد زن مدیر و توانمندی که حتی در خانواده از پس مشکلات بر بیاید در صدا و سیمای ملی هستیم. پس وقتی از این فضای کلی صدا و سیمای ملی حرکت کنیم به سمت تحلیل برنامه‌ها و بطور مشخص برنامه‌های مهران مدیری و کلیت برنامه‌هایش، می توان از طنزی که تقریبا سال 74 با یک زوج باسم رامین و مریم شروع شد و پرمخاطب شد آغاز کرد. در همه این برنامه‌ها تا به امروز که برنامه دورهمی مدنظر تحلیل ما است، همچنان غلبه زن سنتی را می‌بینیم، همراه با اغراق‌هایی که به طنز برمی‌گردد. البته او هم زن و هم مرد را هجو می کند. اما بحث این است که در عین این هجوسازی، کلیشه‌های مسلط جنسیتی را همچنان پررنگ می‌بینیم و موقعیت مسلط مردانه که در برنامه دورهمی بصورت آشکار و نهان، حمایت می شود. 

راودراد اینگونه ادامه داد که: "مثلا مهران مدیری از واژه زن ذلیلی زیاد در برنامه‌هایش استفاده می‌کند. یا وقتی در سریالی دیگر اینگونه بازنمایی می‌شود که مردی با همسرش با محبت رفتار می کند، مورد تمسخر قرار می گیرد. بنابراین مدیری در کل از موقعیت مردانه مسلط در جامعه دفاع می کند و این در برنامه دورهمی نیز دیده می شد. تصویری که او از مردان مطیع در برنامه‌ها و ساخته‌هایش نشان می داد و به تمسخر می‌کشید تاحدی پارادوکسیکال نیز بوده است. او از یک طرف با تمسخر موقعیت‌های همسردوستی، از موقعیت مسلط مردانه دفاع می‌کند اما از طرفی در جایی نشان میدهد که مردان مدعی قدرت و سلطه در خانه یواشکی به همسرانشان کمک می کنند و البته باز هم بصورت طنز و تمسخرآمیز این موضوع را تصویرسازی می‌کند. پس این رویکرد او در نمایش ها و بازنمایی ها، همواره پارادوکسیکال بوده است.

این استاد دانشگاه اینگونه ادامه داد: برنامه دورهمی دو بخش متفاوت داشت. یکی نمایش ها و یکی بخش گفتگو با مهمانان و افراد در سالن.‌ بازهم می بینیم هجو زنان و مردان در نمایش‌ها صورت می‌گیرد و مثلا سیامک انصاری را می‌بینیم که در دورهمی هم مانند شب‌های برره تنها شخص عاقل در نظر ما و عموم است. اما ویژگی‌های هجوامیز مردان و زنان کاملا" فرق دارد، مردان فرصت طلب و مادی گرا، ولی زنان ساده لوح و فاقد قدرت تشخیص، نشان داده شدند. همین خصوصیات را در یکی از سری‌های دورهمی، کارکتری به نام" قیمت" داشت اما ویژگی زرنگی هم به او داده بود. همسری داشت کاملا مطیع شخصیت قیمت، که معایب او را حتی حسن می دید. این نوع بازنمایی مهران مدیری از نقش های جنسیتی بود.

اما خارج از بخش نمایش، در برنامه دورهمی ما زنان موفقی را هم دربخش گفتگو با مهمانان می‌دیدیدم. در مواردی که این اواخر من به قصد بررسی دیدم، در ظاهر سوالات عمومی بودند و چندان جنسیت زده نبودند اما بخش هایی که زنان و مردان بالا می‌آمدند، با اینکه اغلب زنان خانه دار بودند، گاهی زنان شاغل بودند و اتفاقا شغل های خاصی داشتند. پس در قسمت گفتگو با حضار به نظر من نمی توان گفت چندان کلیشه ای بوده است.

راودرارد در پایان بحث خود را اینگونه جمع بندی کرد: در نهایت اینکه مهران مدیری در صدا و سیما برنامه دارد، کلا نشان این است که رویکرد او با نگاه جنسیتی صدا و سیما که اول توضیح دادم نزدیک است. اما این طنز است. بخش‌های غیرنمایشی برنامه کمتر جنسیت زده بود. اما درباره خود مهران مدیری و بقیه کارهایش می‌توان نکته مثبتی را هم گفت. او از معدود کسانی بوده است که تا امروز زنان را معرفی کرده و با این فعالیت ها زنان توانستند توانمندی تصویری طنز خود را نشان دهند و این موضوع که در برنامه‌های او درباره زنان برجسته شد، می تواند جنبه مثبت برنامه های وی باشد.

برنامه‌های سیمای ملی بازتولید کلیشه‌های جنسیتی است

در ادامه، سخنران سوم این نشست، دکتر مهدی منتظرقائم با اشاره به بخش‌هایی از برنامه دورهمی، همچون حضور مهمان ویژه و صحبت‌های وی در خصوص شرکتش در کلاس آموزشی به دلیل التماس کردن و اصرار او که به عنوان یک زن از موقعیت زنانه خود استفاده کرده یا اینکه در برنامه اعلام کرده بعد از بیرون آمدن از برنامه باید با پدرش تماس گرفته و به او توضیح دهد، گفت: نباید فقط به مهران مدیری ایراد گرفت. نقش مهران مدیری به تنهایی در برنامه برساخته نمی‌شود بلکه در تعامل با زنان شرکت کننده در برنامه برساخته می‌شود و برساخت نقش تنها استراتژیک مهران مدیری نیست بلکه تمام ویژگی‌های سنتی در تعامل با زن ایرانی تحت سلطه مردسالارانه معنا پیدا می‌کند.

منتظرقائم ادامه داد: در جای دیگر صحبت‌های زوجی در خصوص احترام و اعتراف زن بر بی تحمل بودن خودش، اینگونه تحلیل می‌شود که "حضور زنان در این برنامه و بازنمایی که از خود دارند نشان میدهد که این زنان دارای پذیرش بالایی از سلطه مردسالارانه و فرودستی زنانه بوده و مجری را خواسته یا بالاجبار به سمت تقویت منظر مردسالارانه و عرفی سوق می‌دهد و مهران مدیری در این جا به واسطه حضور جنس زن در برنامه در چالش ایدیولوژیک قرار نمی‌گیرد تا مجبور شود گفتمان خود را از حالت جنسیت‌زده خارج کند.

وی اظهار کرد: بایستی در تحلیل هر دو طرف را مد نظر قرار داد نه اینکه صرفا یک برنامه ساز را مورد نقد قرار دهیم و در واقع قالب برنامه که مشارکتی است را نباید نادیده بگیریم. هرچند در این آیتم مشارکتی نوع مخاطب، پوشش و... پیش بینی شده و صدا و سیما جانب احتیاط را رعایت می‌کند اما با این حال نقش‌ها و گفتگوهایی که در این فضا شکل می‌گیرد خواسته یا ناخواسته پذیرش تسلط مردانه و فرودستی زنانه است.

این استاد دانشگاه در آخر سخنرانی خود در خصوص اینکه برای برون رفت ازین مسئله چه باید کرد گفت: آیا 40 میلیون زن ایرانی نقشی در کنش، نظریه پردازی و ظلم‌هایی که به آنها می‌شود ندارند؟ مکانیسم‌های مشارکت و هم‌افزایی مهم است. اولین اقدام این است است که از استراتژی فرافکنی دست برداشته و دست به عمل بزنیم.

   
  

اضافه نمودن به:     Share/Save/Bookmark

نظرات کاربران: 1 نظر (فعال: 1 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
مرتب سازی بر حسب ( قدیمیترین | جدیدترین | بیشترین امتیاز | کمترین امتیاز | بیشترین پاسخ | کمترین پاسخ)
با درود و سپاس امیدورام نظر اینجانب مورد توجه جناب دکتر واقع بشود.
اگر بحث به شکل واقعی در راستای مبارزه با تبعیض جنسیتی هست در اینصورت بکار گیری کلمه زن به شکل مفرط در مطلب نوشته شده توسط جناب دکتر نمونه ای بارزی از تلاش برای ایجاد تفکیک جنسیتی می باشد.
لذا در صورتی که هدف تشویق دیدگاه برابری جنسی باشد به جای استفاده از کلمات مرد و یا زن می بایستی که از کلمه ای انسان استفاده کرد.
متاسفانه در دیدگاه فکری نویسنده ای محترم نه تنها اثری از تشویق در راستای برابری جنسیتی نیست بلکه پا فراتر نهاده اند و تمایل به بالاتر جلوه دادن جنسیت زن ها کرده اند و لذا نقطه نظر های فیمنیستی را تداعی می کنند. لذا امیدوارم جناب دکتر منتظر قاِم مستحضر باشند که تبعض جنسیتی الزاما فقط به برتر دانستن مردان گفته نمی شود و به برتر جلوه دادن زنان نیز تبعیض جنسیتی اطلاق می گردد. در نهایت این مقاله به خودی خود در راستای ایجاد ساختار تبعیض جنسیتی فیمنیستی در ذهن خواننده قدم بر میدارد.


نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیننده ترین مطالب
  پرسپولیس از سد امیدهایش گذشت
  برانکو: الدحیل بهترین تیم آسیاست/ استقلال ۲۰ بازیکن گرفت، ما ۴ بازیکن هم از دست دادیم
  نقش مکمل گام‌های دولت برای مبارزه با فسا
  کوفی عنان درگذشت
  گفت‌وگو با هواداری که چاقو داشت: ما را با بشکه و فنس می‌زدند
  آموزش و پرورش ایران ورشکسته شده است؟/ اعتراف آقای وزیر!
  سود آزادسازی قیمت خودرو به جیب مصرف‌کنندگان می‌رود؟
  تصویری از فرزند تازه متولد شده وحید امیری
  رؤیای دست‌نیافتنی ترکیه در آمریکا
  رقابت نفس‌گیر رکود و تورم در بازار مسکن
  پیمان معادی با ستاره هالیوود هم‌بازی شد
  «آستین بلندها» در لیگ ایران/ کدام فوتبالیست‌های لیگ برتر خالکوبی دارند؟
  خبری ناراحت‌کننده از فوتبال ایران/تیمی که در آستانه قهرمانی در لیگ برتر بود،به لیگ دسته سوم سقوط کرد
  تلگرام ۴۴ میلیون و پیام‌رسان‌های داخلی ۶ میلیون کاربر دارند/ شکست پروژه فیلترینگ را باید پذیرفت؟
  تصمیم تأمل برانگیز/ «خودتحریمی» جدید توسط شورای نگهبان
  هادی ساعی: نگفتم صندلی‌ات را از ریاض آوردی
  لیست بلند بالای قوانین مبارزه با فساد
  حسین‌زاده: آقای دادستان در فضای مجازی حضور یابید/ برخورد سلبی مشکلی را حل نمی‌کند
  سی.ان.ان: بمبی که دانش‌آموزان یمنی را به خاک‌وخون کشاند، ساخت آمریکا بود/ تصاویر
  دیدگاه رییس سابق اتاق بازرگانی ایران درباره ژن‌های خوب/ چه کسانی از رانت برخوردارند؟
  عزتی: راه‌حل بحران ارزی در ایجاد تقاضا برای ریال است/ باید در سیاست‌های کلان تجدیدنظر کنیم
  از گریه بی‌امان دختربچه تا زنی که با دیدن همسرش غش کرد
  واقعیاتی خواندنی از جامعه عربستان از زبان سفیر پیشین ایران
  نقشی که ۷۰ سال پیش اتفاقی به عزت‌الله انتظامی رسید
  سکه تمام بهار: ۳.۸۱۶.۰۰۰ تومان/ کاهش اندک بهای ارزها در بازار تهران
  ادامه پربیننده ترین مطالب
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  تماس با ما ::  نسخه تلکس

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به نشان آنلاین می باشد
نقل مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
info@neshanonline.ir
پشتیبانی توسط: خبرافزار