صفحه اصلی | درباره ما | تماس با ما | پیوندها| تبلیغات | جمعه، 28 تیر 1398 - 17:03
  تازه ترین اخبار:
 آخرین مطالب
  چرا ایرانیان به استانبول سفر می‌کنند؟
  ادعای ریاض درباره مذاکره دیپلماتیک با تهران/سعودی: تماس هایی با ایران داشته ایم
  از پیش‌بینی انتخابات آمریکا تا بستن تنگه هزمر و شرط مذاکره با آمریکا
  هنرمندی که برای شعرش توسط ساواک دستگیر شد
  روایت شبنم مقدمی از تاثیر خسرو شکیبایی بر زندگی‌اش
  نویسنده‌ای که در دادگاه محمدعلی نجفی حاضر بود، چه کسی بود؟
  جعفری جوزانی: امیدوارم قبل از مرگ، «کوروش» را بسازم!
  عکس جلد «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» در ترجمه به زبان‌های مختلف
  رفتار دوگانه سلبریتی‌ها آسیب‌زاست یا به نفع جامعه؟
  فرمانده ناجا: بدحجابی در برخی برنامه‌های تلویزیونی از خیابان بدتر است
  کم آبی با بدن ما چه می‌کند؟
  از غذاهای مفید برای قلب تا ضرر مصرف قهوه با معده خالی
  اولین گزارش همتی از رایزنی با مقامات ترکیه
  گزارش تکان‌دهنده مرکز پژوهشهای مجلس درباره هزینه تخریب محیط زیست
  جبهه انتخاباتی وزرای احمدی‌نژاد دوباره فعال شد/هدف؛ انتخابات ۹۸
  بیانیه مهم سپاه درباره ادعای ترامپ در سرنگون کردن پهپاد ایرانی/اسناد و تصاویر دروغ آمریکایی‌ها را منتشر می‌کنیم
  هفتگانه‌های معروف و دلواپس/کریمی قدوسی یک مورد جالب نه عجیب/پیوند سعید قاسمی و لمپنیسم /همسر روحانی هم از حملات در امان نماند
  نیروهای مسلح رسما ادعای ترامپ درباره سرنگونی پهپاد ایرانی را تکذیب کرد
  رهامی:با مشاوران رهبری ارتباط داریم/فراکسیون امید اهل مشورت نیست
  چرا صنعت خودرو در ایران عقب ماند؟
  علت عدم موفقیت استقلال را در همین روزها جست‌وجو کنید!
  جشن مُردگان؛ از آئین‌های مازندرانی تا جشن‌های آمریکایی
  آیا تحول تازه‌ای در راه است؟
  راهی که دادگاه در رسیدگی به اتهامات ۸ فعال محیط زیستی طی کرد
  رونالدو:وسواس ندارم،اما برای توپ طلا دیگر چه کاری باید انجام بدهم؟
  تبرئه شدن طالقانی، بهاروند و فتاحی
  شایان مصلح پرسپولیسی‌ها را تهدید کرد؛شاید تیمی برم که رقیب سنتی شما باشد!
  آیا واشنگتن می تواند تردد ظریف را محدود کند؟
  آمریکا تعدادی نیروی نظامی در عربستان مستقر می‌کند
  ادامه آخرین مطالب
- اندازه متن: + -  کد خبر: 90374صفحه نخست » آخرین اخبارپنجشنبه، 20 تیر 1398 - 14:42
فقه چست؟ فقیه کیست؟
  
نشان آنلاین:

مقصود از«فقیه» دربحث ولایت فقیه، مجتهد جامع الشرایط است نه هرکس که فقه خوانده باشد. فقیه جامع الشرایط باید سه ویژگی داشته باشد؛

«اجتهاد مطلق» ،«عدالت مطلق» ، و«قدرت مدیریت واستعداد رهبری».
یعنی از سویی باید صدر و ساقه ی اسلام را به طور عمیق وبا استدلال واستنباط بشناسد و ازسوی دیگر، درتمام زمینه ها، حدود و ضوابط الهی را رعایت کند و ازسوی دیگر، درتمام زمینه ها، حدود و ضوابط الهی را رعایت کند وازهیچ یک تخطّی و تخلّف ننماید وازطرف سوّم، استعداد و توانایی مدیریت و کشورداری ولوازم آن را واجد باشد. اکنون هریک از این سه ویژگی را مورد بررسی قرار می دهیم.

ویژگیهای فقیه جامع الشرایط

۱٫ اجتهاد مطلق
اسلام، یک مجموعه منسجم است به گونه ای که دیانت آن، عین سیاست است وسیاست آن ، عین دیانتش می باشد و فهم درست و کامل ره آوردِ وحی، زمانی صورت می گیرد که فقیه، به همه ابعاد آن آگاه باشد و از اینرو ، اسلام شناس واقعی کسی است که درهمه اصول و فروع، در عبادات و عقود و احکام و ایقاعات و سیاست اسلامی مجتهد باشد. بنابراین، کسی که درتحلیل همه معارف دین، اجتهاد مطلق ندارد و به اصطلاح، « مجتهد مطلق» نیست، بلکه «مجتهد متجزی» است، صلاحیت ولایت برجامعه ی اسلامی واداره ی آن را ندارد وهمچنین فقیهی که ابعاد سیاسی اسلام را خوب نفهمیده است، توان چنین مسؤولیت عظیمی را نمی تواند داشته باشد.
فقیه حاکم برنظام اسلامی که درعصر غیبت، مجری وحافظ ومبیّن قرآن است،باید به تمام جوانب آن آگاه باشد. او باید علاوه برشناخت احکام و معارف قرآن کریم، درباره ی انسان وجامعه ی اسلامی، روایات رسیده از عترت(علیهم السلام) را نیز به خوبی بررسی نماید وبه شناختی کامل وجامع از احکام اسلام برسد. اگر شخصی برخی ازمسایل اسلامی برایش حل نشده و خود نمی تواند آنها را عمیقاً بررسی نماید، او ولیّ مسلمین نیست؛ یعنی نه «مرجع فتوا» است ونه « مصدر ولایت» ؛ نه می تواند فتوا بدهد و نه می تواند اسلام را به اجرا درآورد.
فقیهی که شعاع عملش همدوش شعاع فقه باشد و بتواند مسایل جدید و مستحدثه مسلمین را حل کند وآنها را براصول و فروع دین تطبیق دهد، او «مجتهد مطلق» است که درصورت واجد بودن شرایط دیگر، می تواند مسؤولیت ولایت و مدیریت جامعه اسلامی را بپذیرد و ازعهده آن برآید.
۲- عدالت مطلق
فقیه جامع الشرایط، کسی است که علاوه برجناح عقل نظری، درجناح عقل عملی نیز به مقدار ممکن کامل باشد؛ یعنی علاوه براین که لازم است علم دین را درست بفهمد، باید آن علم را درخودش و محدوده حیاتش و درجامعه اسلامی به درستی اجرا نماید؛
لازم است همه وظایف دینی خود را انجام دهد وآن چه از دین باید به مردم ابلاغ کند، ابلاغ نماید وچیزی را کتمان نکند،فقیه عادل، باید به میل وهوس کاری نکند؛ مطیع هواهای نفسانی نگردد وگناهی ازاوسرنزند؛ نه واجبی را ترک کند ونه حرامی را مرتکب شود.
شخصی که مطیع هوس است،دردرون جانش بتکده ای دارد و در نهادش، بت پرستی رسوخ یافته است ودر واقع ، هوایش را معبود واله خود قرار داده وهمان را می پرستد: ?أفرأیت من اتّخذ الهه هواه?۱ .
چنین شخصی، هیچ گاه صلاحیت ولایت و هدایت مسلمین را ندارد ومشمول خطاب ابراهیم خلیل (سلام الله علیه) است که فرمود: ?أ ُف لکم ولما تعبدون من دون الله?۲؛ اُف بر شما وبرهرآن چه غیر خدا می پرستید.
این بیان عتاب آمیز، تنها شامل بت پرستانِ بتکده های صوری نیست، بلکه بتکده های درونی هواپرستان را نیز شامل می شود.
بنابراین، ویژگی دوّم فقیه جامع الشرایط ، ترک هوا وهوس و تابعیت عملی محض نسبت به احکام و دستورهای دین است . فقیه حاکم، اگر فتوا می دهد،باید خود نیز به آن عمل کند واگر حکم قضایی صادر می کند، خود نیز آن را بپذیرد واگر حکم ولایی و حکومتی صادر و انشاء می نماید، خود نیز به آن گردن نهد وآن را نقض نکند.

۳- قدرت مدیریت و استعداد رهبری
دراصل یکصد ونهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ویژگی های رهبر، چنین بیان شده است:

شرایط وصفات رهبری:

۱- صلاحیت علمی لازم برای افتاء درابواب مختلف فقه.
۲- عدالت و تقوای لازم برای رهبری امت اسلام.
۳- بینش صحیح سیاسی واجتماعی، تدبیر، شجاعت ، مدیریّت و قدرت کافی برای رهبری.

درصورت تعدّد واجدین شرایط فوق، شخصی که دارای بینش فقهی وسیاسی قوی تر باشد مقدّم است.
بنابراین، علاوه براجتهاد مطلق وصلاحیت علمی لازم برای افتاء در ابواب مختلف فقه وهمچنین عدالت وتقوای لازم برای رهبری امت اسلام، استعداد و توانایی رهبری و کشورداری ، شرط ضروری سوم برای فقیه است.
فقیه جامع الشرایط باید علاوه براجتهاد و عدالت مطلق، اوّلاً بینش درست وصحیحی نسبت به امور سیاسی و اجتماعی داخل و خارج کشورداشته باشد وترفند های دشمنان خارج را خوب بشناسد وثانیاً ازهنر مدیریت ولوازم آن برخوردار باشد؛ زیرا مدیریّت، گذشته ازتئوری، نیازمند ذوق اداره وهنر تدبیر است؛ بسیاری ازما اوزان شعر را می دانیم که مثلاً فلان شعر باید بر وزن «مستفعلن، مستفعلن، مستفعلن» باشد؛ امّا دانستن عروض ، هیچ گاه کسی را شاعر نمی کند.شعرشناسی ، غیر ازشاعر بودن است؛ چرا که انشاء شعر،گذشته از آشنایی به قواعد شعر، نیازمند استعدادهای خاصی است. همه ی ما می دانیم که باید کشور را براساس قسط و عدل اداره کرد، امّا مدیر و مدّبر بودن، غیر از دانش و بینش سیاسی است؛ هنری است که هرکس آن را ندارد.

شرط اسلام شناسی را ممکن است برخی داشته باشند ولی همه ی آنان شجاعت لازم را مانند شجاعت امام راحل (قدس سره) ندارند. وقتی خبر حکومت نظامی را دریکی از روزهای دهه دوم بهمن ۵۷ به ایشان دادند، امام هراسناک نبودند و فرمودند: بیرون بروید و حکومت نظامی را بشکنید! وآن زمان که خبر تجاوز رژیم عراق و توطئه استکبار برضدّ انقلاب اسلامی را به ایشان رساندند، نترسیدند و شجاعت خود را به دیگران نیز انتقال دادند.
در رژیم فاسد و منحوس پهلوی، دربحبوحه گرفت و گیرها، بعضی از آقایان، خدمت مراجع و فقهای بزرگ می رفتند و با آنان مشورت می کردند و خواستار اطّلاعیه می شدند . من خدمت یکی از بزرگان فقه رفتم، خدا غریق رحمتش کند که برما حق بزرگی داشت. درآن اوضاع بحرانی که امام می فرمودند وقتی که دین درخطر باشد،تقیه حرام است و برای حفظ دین از هیچ چیزی حتی جان نباید دریغ ورزید، من دیدم این فقیهی که به علم و دانش او خیلی اعتقاد داشتیم و داریم، بِحار الانوار رَحلی مرحوم مجلسی (رضوان الله تعالی علیه) را جلوی خود گذاشته و بحث تقیه را مطالعه می کند. او به همه ی آنچه درکتاب و سنّت نوشته شده ، علم داشت و اگر اعلم از دیگران نبود، دیگران از او اعلم نبودند؛ اَدقِّ از دیگران بود ولی هنر کشورداری و تدبیر و مدیریت در او نبود که در پرتو آن، اگر به او بگویند ده نفر یا صد نفر کشته شده اند، آن خون ها را هدر رفته نبیند و بلکه شهادت هزاران نفر را برای حفظ اسلام و زنده کردن دین و حیات انسانی در جامعه ضروری ببیند.
بنابراین، نمی توان گفت هر فقیه عادلی صلاحیت رهبری جامعه را دارد، بلکه باید گذشته از شرایط علمی ، دارای استعداد و توانایی لازم برای اداره امت اسلامی باشد.

پایگاه اطلاع رسانی مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی

آیت الله جوادی آملی
پی نوشت:
۱٫ سوره ی جاثیه، آیه ی ۲۳٫
۲٫ سوره انبیاء، آیه ی 67

   
  

اخبار مرتبط:

اضافه نمودن به:     Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
 پربیننده ترین مطالب
  رونالدو:وسواس ندارم،اما برای توپ طلا دیگر چه کاری باید انجام بدهم؟
  قدرت‌نمایی دلالان ارز در روز نیمه‌ تعطیل هفته
  شایان مصلح پرسپولیسی‌ها را تهدید کرد؛شاید تیمی برم که رقیب سنتی شما باشد!
  مهران مدیری «شب نشینی» به راه انداخت
  پولیتیکو: قرارداد دلخواه ترامپ همانند برجام است
  وضعیت اهواز؛ بعد از زلزله امروز
  ترافیک در محور هراز سنگین است/ انسداد کمربندی دهلران
  امیدهای برباد رفته «سه خواهر» چخوف در نیویورک روایت می‌شود
  از توهم مذاکرات موشکی تا محدودیت دیپلماتیک!
  جزئیاتی مهم از توقیف کشتی خارجی حامل سوخت قاچاق توسط سپاه پاسداران
  توضیح بانک مرکزی در خصوص تعیین نرخ ارز در بازار متشکل ارزی
  تصمیمات مهم وزارت اقتصاد برای خانه اولی‌ها
  رایزنی پولی همتی در ترکیه/ رییس کل بانک مرکزی به انکارا رفت
  نکوداشت تهامی‌نژاد و مختاری، ستون‌های سینمای مستند برگزار شد
  کوین اسپیسی تبرئه شد
  تبرئه شدن طالقانی، بهاروند و فتاحی
  «علم فقه» در رتبة متأخر از «علم به معارف» قرار دارد
  حاشیه امن ساکنان «اتاق جنگ» علیه دولت روحانی
  پرونده| پیدا و پنهان دادگاه محمدعلی نجفی؛ از حاشیه تا متن یک قتل
  زیباکلام: فراکسیون امید به‌دنبال معامله و خوش‌خدمتی به اصولگراهاست
  مرکز پژوهش‌های مجلس: مردم دیگر با وام مسکن نمی‌توانند خانه بخرند
  علامت هشداردهنده آلزایمر/ با تشخیص زودهنگام آلزایمر قابل کنترل است
  آمریکا تعدادی نیروی نظامی در عربستان مستقر می‌کند
  از خشونت سامورایی‌ تا لطافت هندی، آبی برای حمید فرخ‌نژاد گرم نشد
  آیا واشنگتن می تواند تردد ظریف را محدود کند؟
  ادامه پربیننده ترین مطالب
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  تماس با ما ::  نسخه تلکس

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به نشان آنلاین می باشد
نقل مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
info@neshanonline.ir
پشتیبانی توسط: خبرافزار